Γυρνώντας στα πρώτα χρόνια της Merck βλέπουμε ότι τα άλμπουμς που έκαναν αίσθηση σε κοινό και τύπο, ήταν τρία. Χρονολογικά τα Negativ, Now you know και My mines I από τους Proem, Machine Drum και Kristuit Salu vs Morris Nightingale. Ειδικά τα δύο τελευταία ξεπέρασαν κάθε προσδοκία. Οι μεν Νεοϋορκέζοι Machine Drum με τα πολλά hip hop στοιχεία  - κάτι που μέχρι τότε είχανε τολμήσει μόνο οι Funkstörung - σε συνδυασμό με τον idm χαρακτήρα του άλμπουμ, οι δε Kristuit Salu vs Morris Nighingale του Jimmy Edgar από το Detroit, που έγραψε την μουσική στην ηλικία των 18. Ο τρόπος του όμως να συνδυάζει το idm με το hip hop, και το glitch εν τέλει να τονίζει εμφατικά την νέα τάση στην μουσική εκείνη την περίοδο, του έδωσαν την ευκαιρία να υπογράψει συμβόλαιο με την Warp, μόλις στα 20 του.

  Από την Merck πέρασαν καλλιτέχνες που ήταν ήδη φτασμένοι, όπως οι Quench των αδερφών Funcken ή οι Mr. Projectile, αλλά και καλλιτέχνες που συνδέθηκαν άρρηκτα με την εταιρεία, όπως οι Luckluster, Deru, Proem, Proswell, Adam Johnson. Κανείς μας δεν μπορεί να κάνει εικασίες για το τι θα γινόταν εφόσον ο Gabe Koch δεν αποφάσιζε να τερματίσει αυτή την πορεία τον Ιανουάριο του ΄07  με συνοδοιπόρους του όλους εμάς. Μπορεί να ήταν καλύτερα, μπορεί και χειρότερα... ίσως και ο ίδιος να μην γνωρίζει. Αυτό όμως που ξέρει και ξέρουμε καλά, είναι ότι μας χάρισε μερικές από τις πιο δυνατές μουσικές εμπειρίες που θα μπορούσε κανείς να βιώσει παρακολουθώντας όλες τις κυκλοφορίες στο διηνεκές. Έτσι εναπόκειται στον καθένας μας εάν θέλει να συνεχίσει την πορεία που ξεκίνησε στο παρελθόν και στο μέλλον. Για να κρατάμε όμως και κάποια επαφή με την πραγματικότητα, ο Koch δημιούργησε την Narita τον Μάϊο του 2004, μία ασφαλώς πιο technoid εταιρία, αλλά ποιος ξέρει τι νέες εμπειρίες μας περιμένουν...

  Ακούγεται αστείο αλλά είναι πραγματικότητα... ο Michael Mayer να επισκέπτεται τα δισκοπωλεία, όντας νέος στον χώρο του techno και οι ιδιοκτήτες, όπως και γενικότερα όλη η techno κοινότητα της Κολωνίας να μην του δίνουν σημασία αφού είχε έρθει από μικρή επαρχιακή πόλη. Η γνωριμία του όμως με τους μεγαλύτερους ηλικιακά Wolfgang Voigt και του Jürgen Paape ήταν σημαντικότατη για την μετέπειτα μουσική σκηνή της Κολωνίας, η οποία ζούσε στην σκιά της Tresor, αλλά και του club Tresor στο Βερολίνο, της Force Inc. Music Works από την Φρανκφούρτη και φυσικά της κατά πολλούς σημαντικότερης label στον χώρο του techno, της Basic Channel από το Βερολίνο.

  Η Kompakt σε καμία περίπτωση δεν ξεκίνησε να γίνει η άμεση ανταγωνίστρια τους, αλλά τρώγοντας έρχεται η όρεξη, που λέει και ο λαός. Στα τέλη Οκτωβρίου του 1998 το πρώτο 12'' της εταιρίας είχε κυκλοφορήσει με τον τίτλο Triumph από τον Jürgen Paape, ο οποίος είχε στα μέσα εκείνης της δεκαετίας μια μικρή εταιρία, την Lifeline Records. Το feedback από κόσμο και μουσικό τύπο ήταν κάτι παραπάνω από θετικό, αφού εντυπωσίασε η νέα τάση που έφερνε στην σκηνή αυτή η νεοσύστατη εταιρεία, σε μία μουσική σκηνή που είχε εισέλθει σε ένα τέλμα, ένα αδιέξοδο και χρειαζόταν ένα εφαλτήριο για να συνεχίσει δυναμικά, όπως είχε ξεκινήσει άλλωστε. Αυτή η νέα τάση άκουγε στο όνομα minimal techno και micro house. Τα 12'' 17&4 του Mayer, Robson Porte του Reinhard Voigt (ο μικρός αδελφός του Wolfgang), ή το Puma των Dettinger αποτέλεσαν την εισαγωγή για την εταιρεία από την Κολωνία, η οποία σε λίγα χρόνια θα γινόταν το Νο1 παγκοσμίως.

  Η Kompakt με τον καιρό δημιούργησε μερικές ακόμη sub labels (Kompakt Extra, Kompakt Pop, K2, Kreisel 99...) λόγω του μουσικού οίστρου και της επιχειρηματικότητας που διέπει τον Wolfgang Voigt εδώ και δύο δεκαετίες. Ο ίδιος, μία από τις πιο σεβαστές φυσιογνωμίες παγκοσμίως στην σκηνή του techno έχοντας μια πλειάδα από συνεργασίες και projects - όχι δεν θα αναφέρω κάποια από αυτά, πολύ απλά για λόγους οικονομίας χώρου - και πείρα με τις δικές του εταιρίες - προ Kompakt εποχής - όπως οι Profan και Auftrieb βοήθησε τον Μichael Mayer να εξελιχθεί σε star της σκηνής και φυσικά να εκτιναχθεί και η δημοτικότητα της εταιρείας. Το νερό είχε μπει πια στο αυλάκι και τα parties της Kompakt  από Βερολίνο μέχρι Ibiza σημείωναν απίστευτη επιτυχία. «We Love Kompakt» ένα από τα σλόγκαν που ακουγόταν -και ακούγονται- κατά κόρον. Superpitcher (ίσως το μεγαλύτερο όνομα στην εταιρεία), Closer Musik (του Matias Aguayo από την Χιλή και του Γερμανού Dirk Leyers), Justus Köhncke, Kaito (του Hiroshi Watanabe), Thomas Fehlmann (μέλος των θρυλικών The Orb), Gui Boratto (η νέα πρόταση της εταιρείας από το São Paulo). 

  Δεν νομίζω ότι χρειάζονται περεταίρω συστάσεις για να καταλάβει κανείς ότι ενώ ξεκίνησε ως μία underground label κατάφερε να γίνει η πιο mainstream εταιρεία, με την M_nus του Richie Hawtin έπεται... Ίσως αυτό να έχει ξενίσει κόσμο, όπως και το γεγονός ότι εκμεταλλεύτηκε την διάλυση των Force Inc. Music Works και Basic Channel. Παρ' όλα αυτά ουδείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την κυριαρχία της.

  Μου είναι αδύνατον να είμαι αντικειμενικός με την Toytronic... μια εταιρεία «σταθμό» στην idm. Ας πάρουμε τα πράγματα από το ξεκίνημα τους. Η βάση τής εταιρείας είναι στο Λονδίνο από το 1997 και είναι στο προσκήνιο με εκείνα τα 12'' - εξαντλημένα πια - όπου για να τα αποκτήσει κανείς πλέον, θα πρέπει να πληρώσει αρκετά χαρτονομίσματα των 50 ευρώ στο e-bay - και αν θα τα βρεί... Η Toytronic κρατάει ένα πολύ χαμηλό προφίλ, σε αντίθεση με αυτά που έχει προσφέρει στο χώρο της electronica γενικότερα, και αυτό ίσως και να την έχει βοηθήσει να δημιουργήσει αυτό τον μύθο γύρω από το όνομα της. Ο Chris Cunningham είναι ο ιδιοκτήτης της μαζί όμως με συνιδιοκτήτες (ο Αυστριακός Martin Haidinger ενδέχεται να είναι ο ένας). Και εδώ συμβαίνει η παρανόηση, αφού ο περισσότερος κόσμος ακούγοντας το όνομα του, αυτομάτως πιστεύει ότι είναι ο γνωστός σκηνοθέτης μουσικών video (Aphex Twin, Portishead, Madonna...). Καμία σχέση...

  Και ερχόμαστε στο καθαρά μουσικό κομμάτι της εταιρείας, όταν την χρονιά του ΄97 ο Martin Haidinger (Abfahrt Hinwil, Num Num) με το main project του, τους Gimmik εμφανίστηκε με το 12'' «?!Load Error E.P.» (σε συνεργασία με την Worm Interface με την οποία μετέπειτα κυκλοφόρησε ένα ακόμη 12'' και το πρώτο album «Slow Motion Process») σε 500 κόπιες, οι οποίες ήταν σε καφέ χάρτινη σακούλα. Πλέον η ιστορία είχε αρχίσει να γράφεται τόσο για την εταιρεία, όσο και για τους Gimmik, όπου η πορεία τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη για πολλούς λόγους. Ο ένας αναφέρθηκε πιο πάνω, ο άλλος είναι το project του Cunningham / Haidinger, οι Abfahrt Hinwil (abfahrt στα γερμανικά σημαίνει αναχώρηση, ενώ hinwil είναι ένας δήμος στην Ελβετία). Το album τους «Links Berge Rechts Seen» περιέχει κομμάτια κυρίως από δύο 7'' και ένα 10'' και θεωρείται ένα αριστούργημα στο idm / ambient χώρο με εμφανή τις επιρροές από Aphex Twin του «Selected Ambient Works 85 - 92 ».

  Λένε ότι η ποσότητα δεν συμβαδίζει με την ποιότητα και αυτό φαίνεται να το έχουν καταλάβει πολύ καλά στην Toytronic και έτσι σε 12 χρόνια παρουσίας να έχουν κυκλοφορήσει μόλις 23 κυκλοφορίες, εκ των οποίων η μία είναι t-shirt! Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η επιτυχία ήταν εξασφαλισμένη, αλλά εκεί στο νότιο Λονδίνο γνωρίζουν καλά τι σημαίνει ποιοτική idm και έτσι η επιλογή των καλλιτεχνών είναι πολύ προσεκτική. Ochre, Multiplex, Mr Projectile, Digitonal... Αποτελεί μυστήριο το πώς κατάφεραν αυτοί οι Βρετανοί να δημιουργήσουν μια τέτοια παράδοση σε αυτό το ύφος με εταιρίες όπως η Neo Ouija, Expanding Records, Cactus Island Recordings και ασφαλώς... Toytronic.

Νίκος Τσίνος

comments & discussion